Toba Batak

Nu we spreken over onze eigen parkeerplaats, onze eigen tafel, onze eigen boot en de jongeman in het restaurant niet meer vraagt wat wij willen drinken, en zelf al zegt "coffeetime!", wordt het na 3 dagen Tobameer tijd om verder te reizen. Maar eerst een uitgebreide terugblik.

De eerste impressie van het Tobameer is tijdens een stop bij de Sipisopiso waterval. Vanaf een uitzichtpunt kijk je de ene kant naar het meer, de andere naar de waterval. Water klettert hier 120 meter vanuit een rots, onafgebroken naar beneden. Op de naam van de waterval heb ik even moeten oefenen, na wat herhaling kan ik 'm nu vloeiend uitspreken. De wandeling naar beneden is niet voor mij weggelegd, te stijl, ik houd het bij het uitzicht vanaf de warung halverwege.

We steken met de ferry over, want we logeren op Samosir eiland, bij Tabo cottages, waarbij Tabo geen verbastering is van Toba(meer). Tabo staat in Bataktaal voor: 'Tasting and feeling good'. De tasting voor ons begint goed, want vlak na onze aankomst is er op het terras een traditionele Batak dansvoorstelling. We zitten op de eerste rij, wat inhoudt dat als het publiek wordt betrokken bij de dans wij als eerste worden uitgenodigd. Er is geen ontkomen aan.

In termen van bevolking zijn we van de Karo Batak, naar de Toba Batak gereisd. Naast de typerende huizen, die er bij het Tobameer net iets anders uitzien als in de buurt van Berastagi, is het dragen van Ulos onderdeel van de cultuur. Sinds de 14e eeuw worden deze, (tenun=gewoven) katoenen doeken, over de schouder gedragen. Voor elke gelegenheid, zoals geboorte, trouwen werk en zelfs dood, hebben de Batak een andere Ulos. In Kampung Ulos Hutaraja Pardamean zien we hoe ze op ambachtelijke wijze worden gemaakt. Afhankelijk van het patroon kost het een week of twee om er een handmatig te weven.

In de kampung is een winkel waar je de Ulos kan kopen. Echter, een van de weefsters nodigt ons uit bij haar een kijkje te nemen. Zij neemt ons mee naar een donkere ruimte in haar langhuis. Zij laat haar collectie zien en geeft aan ook 'zelf'(illegaal) te verkopen. Na een paar Ulos bekeken te hebben krijgen we de indruk dat het niet haar topstukken zijn. Er zitten gaten, vlekken of weeffouten in. Vandaar de donkere ruimte? De Ulos in de winkel zijn prachtig, maar ook erg duur! Een dag later in een souvenirshop, beveelt een dame ons ook een Ulos met gaten aan, 'antiek', zo wil ze ons laten geloven. Wij hebben de indruk dat het exemplaar al 'hééél lang in haar shop hangt en inderdaad dan wordt de Ulos vanzelf oud, maar antiek?!

Om meer van de Toba Batakcultuur te zien bezoeken we Tomok, Huta Bolon Simanindo en Ambarita. 34 jaar geleden, waar blijft de tijd, bezochten Simone en ik, op onze eerste reis buiten Europa ook een van deze 3 plaatsen, te weten Huta Bolon. Bijzonder om opnieuw op deze plek te staan. Toen zagen we er een dans met de sigalegale, een houten pop die gebruikt wordt bij begrafenisdansen. Nu staat de sigalegale werkeloos in het, een beetje troosteloze openluchtmuseum.

Het traditionele dorp Ambarita heeft een unieke geschiedenis. Een gids wijdt ons in. Hij vertelt o.a. over de Hariara tree, de enorme heilige boom die op het dorpsplein staat. Heel vroeger werd deze als stek geplant. Dit om goedkeuring aan de goden te vragen om hier een dorp te bouwen. Pas als de stek aansloeg begon de bouw van huizen. Onder de heilige boom bevindt zich de Parsidangan stone, dit is de plaats waar recht werd gesproken. Onze gids vertelt levendig over het proces van criminelen. Wij functioneren hierbij als 'de figuren' uit zijn verhaal. Als wij later ook de executieplaats bezoeken, voorafgaand aan de executie vond er een heel ritueel aan martelingen plaats, mag ik als 'beul' symbolisch het hoofd van de veroordeelde crimineel, in dit geval de gids afhakken. Ogen, tong en hart van de crimineel werden vervolgens opgegeten. De koning en zijn gevolg geloofden dat dit kracht gaf. Mijn conclusie is dat de opeenvolgende koningen van Ambarita wrede trekjes hadden. We praten hier gelukkig over historie van zo'n 5 eeuwen geleden. Hoewel, het is duidelijk dat wrede machtshebbers 'worldwide' nog steeds actief zijn.

Als je verblijft op een plek omringd door water moet je gevaren hebben, nietwaar? Vanuit Tuk Tuk zijn er boottours die naar een klein dorpje varen en een waterval bezoeken. Het lijkt ons een leuk tripje. Met minimaal 10 personen varen de boten uit. Tja, dat is een dingetje in het laagseizoen, dus huren wij zelf een boot. Zo hebben wij met z'n vieren alle ruimte op 'onze boot' waar meer dan 50 personen op plaats kunnen nemen.

Bij de eerste stop maken we een wandeling bergopwaarts. Een jongeman met een geestelijke beperking haalt ons half rennend in. We voelen ons eerst niet helemaal 'senang'. We begrijpen niet wat hij van plan is. Hij loopt verder met ons mee tot het centrum van een klein dorpje waar ook een school is. Hij brengt ons als het ware naar de school. Wij gaan hier, met permissie van de juf, een klas binnen, tot grote hilariteit van de 'kids'. Teruglopend worden we door dezelfde jongeman en een clubje schoolkinderen begeleid. Wij concluderen dat de jongeman gids voor ons wil zijn. De kinderen hangen zo nu dan aan zijn mouwen, hij aait ze over hun bol. De jongeman blijft ons bijna tot de boot 'guiden'. Maar nadat hij van ons een fooi heeft gekregen, sprint hij ervan door.

Next stop is een waterval die in het meer klettert. Hier kunnen we even zwemmen. Zwemmend tegen de stroom van de waterval in en deels klauterend langs de waterkant weet ik de waterval te bereiken. Een hele inspanning, met als bewijs van deze inspanning: een foto! Tussen de stops door zitten wij heerlijk op het dek te genieten van de omgeving. We zijn blij met een zonnetje en de wind om ons oren.

Ook maken we nog een lunchstop bij ecovillage Silimalombu, een bijzondere plek. Duitse Thomas en zijn Batakvrouw werken hier met en voor de natuur. Zij betrekken (bijna) al hun voedsel uit de natuur en creëren producten uit de natuur. Zij willen hiermee een voorbeeld zijn voor anderen. Hun missie brengen ze over op hun gasten. Dit doet Thomas op een zeer idealistische, maar enigzins geforceerde manier. Dit komt op mij wat drammerig over, de wereld is niet zwart-wit, toch? Na de overigens heerlijke lunch proeven we de eigen gemaakte mangowijn en -likeur, die worden gemaakt van mango's die van de bomen vallen en daardoor niet voor fruitconsumptie kunnen worden gebruikt. Daarna krijgen we een rondleiding in het voedselbos en zien wij wat er zoal rondom hun huis groeit. 

Als ik na de luch weer op de boot zit, blijven Thomas zijn woorden  rondspoken in mijn hoofd. Vooral zijn boosheid over de ontbossing van Sumatra is blijven hangen. Het hout van de bergen rond het Tobameer wordt door Nederland, zo heeft hij gezegd, gebruikt voor de productie van o.a. toiletpapier.........Ik geloof dat ik in de toekomst niet een keer mijn billen kan afvegen zonder aan Thomas te denken.....