Minangkabau

Naast wandelen, fietsen en een schouwspel bekijken, ruimen we natuurlijk ook tijd in voor de Minangkabaucultuur. De Minangkabau, wat overwinnende buffel betekent, kregen hun naam in de 13e/14e eeuw. De legende leert ons dat een babybuffel de grote buffel van een vijand doodde en daarmee de bevolking in de berggebieden rond de Merapi redde. Ter ere van de babybuffel creëerde de bevolking een aparte architectuurstijl. Het meest aansprekende hierin is de vorm van het dak van de huizen. Deze zijn gemaakt als ware het hoorns van een buffel.

Wij maken speciaal een omrit door de bergen naar Batusangkar om het paleis van Pagaruyung te bezoeken. Dit is een replica van het voormalige paleis waar tot 1833 de koninklijke familie van Pagaruyung woonde. Qua afmeting, houtbewerking en kleuren is het een prachtig voorbeeld van rumah gadang (groot huis), zoals de huizen met de speciale daken heten.

Het paleis bestaat uit meerdere verdiepingen. Op de begane grond leefden de getrouwde (vrouwelijke) leden van de koninklijke familie, op de eerste verdieping, de ongetrouwde prinses. Jongens gingen vanaf hun 7e jaar het huis uit en woonden dichtbij het grote huis in een apart gebouw. In de matriarchale mingkabausamenleving, waar vrouwen de verantwoordelijkheid dragen en het gemeenschappelijk bezit beheren, was dit onderdeel van de adat. Wij betreden het paleis, als onderdeel van de regels, 'barefoot'. Wij dwalen door de verschillende ruimten, om bij de uitgang onze slippers, na het noemen van het nummer van het aan ons toegewezen tasje, weer in ontvangst te nemen.

Waar je je in de gota gadang in Pagaruyung onderdeel van de woning van de koninklijke familie waant, is de te bezoeken gota gadang in Padang ingericht als museum. Het Adityawarman museum waar ik dan over spreek is vernoemd naar de stichter van de koninklijke dynastie in Pagaruyung. In het museum kijken we o.a. naar traditionale sieraden en kleding, in het bijzonder naar de songket. Waar je op Java de batik motieven hebt wordt West-Sumatra gekenmerkt door de songket. Dit is een brokkaattechniek, waarbij op een ondergrond van katoen of zijde reliëfpatronen van goud- of zilverdraden worden aangebracht. De vele motieven hadden oorspronkelijk allemaal verschillende betekenissen, maar met de komst van de Islam zijn deze verloren gegaan. 

In Bukittinggi bezochten we eerder al het geboortehuis van Mohammad Hatta, een voor Indonesië belangrijke Minangkabauer uit de meer recente geschiedenis. Hattu, econoom (hij studeerde in Rotterdam, zette zich in voor de onafhankelijkheid van Indonesië. Hij was de eerste vicepresident van de republiek Indonesië, en later ook minister president.